Ai rồi cũng sẽ là những người bán hàng

Một hôm ngồi trò chuyện cùng bạn bè trong một buổi meetup, tôi buột miệng nói:

“Ai rồi cũng là người bán hàng cả thôi.”

Mọi người cười. Có người gật gù, có người nhíu mày. Nhưng khi lắng lại một chút, ta sẽ thấy điều đó đúng hơn mình tưởng.

---

Không có nghề nào tên là “người bán hàng”, nhưng tất cả chúng ta đều đang bán một thứ gì đó.

Không phải ai cũng làm sales, kinh doanh, hay khởi nghiệp. Nhưng hãy thử nhìn lại một ngày sống của mình:

• Ta bán thời gian cho một công việc.
• Ta bán năng lượng cho những cam kết xã hội.
• Ta bán sự tử tế để giữ gìn mối quan hệ.
• Có người bán kỹ năng.
• Có người bán ý tưởng.
• Có người bán cả cảm xúc, hình ảnh, tiếng cười – trong vai trò của một người truyền cảm hứng hay người sáng tạo nội dung.

Và sản phẩm mà bạn đang bán – dù vô hình hay hữu hình – nó đang nói lên vị thế, năng lực và phần nào con người bạn. Cách bạn giao tiếp, bạn xuất hiện, bạn làm việc – tất cả đều là hình thức “bán”.

---

Vấn đề nằm ở chỗ: bạn đang bán cái gì? Và cái đó có bền vững không?

Tôi từng tin rằng “bán sức lao động” là lối đi đúng đắn, ít nhất là trong những năm đầu đời làm việc. Bạn có thời gian, có năng lượng, có thể thức khuya, chạy deadline, bù đầu vào những công việc không tên – để đổi lấy một mức thu nhập vừa đủ sống, hoặc vừa đủ để nghĩ rằng “mình ổn”.

Nhưng rồi tôi nhận ra một điều không dễ chấp nhận:

Bán sức lao động là hình thức bán hàng đơn giản nhất – và cũng ít tiềm năng nhất.

Vì sao?

• Vì nó có giới hạn: thời gian thì chỉ có 24h, sức khỏe thì càng ngày càng giảm.
• Vì nó khó tăng giá: bạn không thể hét giá cao khi chỉ đổi bằng “có mặt đúng giờ” và “làm đúng việc”.
• Vì nó không nhân rộng được: bạn chỉ có một cái đầu, một đôi tay – không thể phân thân.
• Và vì nó phụ thuộc quá nhiều vào sức khỏe, cảm xúc, môi trường, thậm chí là… lòng tốt của sếp.

---

Vậy, nếu không bán sức, thì bán gì?

Tôi bắt đầu quan sát những người khiến tôi ngưỡng mộ – họ không còn bán sức. Họ bán:

• Kỹ năng độc đáo – thứ không dễ bị thay thế.
• Trí tuệ và kinh nghiệm – thứ cần thời gian để hình thành.
• Thương hiệu cá nhân – thứ khiến khách hàng tìm đến họ chứ không phải ngược lại.
• Hệ thống và tài sản – thứ vận hành được ngay cả khi họ đang nghỉ ngơi.

Họ bán ít hơn, nhưng kiếm nhiều hơn. Họ làm sâu hơn, chứ không nhiều hơn. Họ càng làm, càng tự do – không phải càng làm, càng mệt.

---

Tôi quay lại tự hỏi mình – và cũng muốn hỏi bạn:

Bạn đang bán thứ gì trong đời sống này?
Thứ đó có làm bạn tự hào không?
Nó có thể tiếp tục tạo ra giá trị khi bạn mệt mỏi hay không còn khỏe mạnh?
Nếu một ngày bạn không còn có thể “cày”, liệu bạn vẫn sống ổn với những gì mình đang có?

---

Tôi nghĩ, đến một lúc nào đó, mỗi chúng ta nên có một chiến lược “bán” riêng cho mình.
Đừng chỉ bán sức. Hãy bán thứ gì đó mà người khác khó sao chép.
Đừng chỉ bán cho hôm nay. Hãy bán cho cả những năm tháng sau này.
Đừng bán để tồn tại. Hãy bán để sống tự do – một cách đáng tự hào.

---

Nếu bạn cũng đang trên hành trình tìm ra “thứ mình nên bán”, tôi mong ta có dịp ngồi lại với nhau. Một buổi cà phê, một vài câu chuyện, biết đâu sẽ mở ra một cách nhìn mới.

Vì đôi khi, thứ bạn đang bán… chính là phiên bản hiện tại của bạn.

Và bạn có xứng đáng hơn phiên bản đó không?

You are what you sell

_Forbes.com