Gần một thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày tôi đưa ra quyết định thay đổi cả cuộc đời: từ bỏ công việc đầu tiên – nơi đã định hình một phần con người tôi của hôm nay. Đó là một hành trình đầy ắp những cung bậc cảm xúc, những trăn trở, những đắn đo, và cả những kỷ niệm đẹp đẽ nhất. Để rồi, sự lựa chọn cuối cùng của tôi là một cuộc “ra đi” đầy chủ động, một dấu mốc không thể nào quên trên con đường tìm về chính mình.
Khi Tiền Bạc Không Mua Được Sự Tự Tin Thật Sự
Tháng 4 năm 2012, khi bạn bè đồng trang lứa vẫn còn loay hoay với thực tập và tốt nghiệp, tôi đã đường hoàng trở thành Chuyên viên mua sắm vật tư tại một trong 20 doanh nghiệp FDI đầu tiên tại Việt Nam. Nghe có vẻ lạ lùng, một sinh viên luật lại làm việc trong lĩnh vực mua sắm? Ngay cả tôi lúc ấy cũng không hình dung được mình sẽ làm gì. Nhưng bằng sự nhạy bén và khả năng thích nghi đặc biệt, tôi đã không chỉ trụ lại, mà còn thăng tiến lên các vị trí Phó phòng rồi Trưởng phòng.
Đó là quãng thời gian tiền bạc dường như chảy vào túi tôi không ngừng. Người ta thường nói: “Trên đời này không có quá nhiều cơ hội để kiếm được tiền mà không thuộc về hai thứ: một là vi phạm pháp luật, hai là vi phạm đạo đức. Có khi là cả hai.” Là một sinh viên luật, tôi đủ trang bị để không vướng vào vế thứ nhất. Còn vế thứ hai thì… có trời mới biết. Tuy nhiên, những trải nghiệm tôi có được trong giai đoạn này thực sự phong phú và mới mẻ. Tôi có đủ tuổi trẻ, thời gian, sức khỏe và tiền bạc – những điều kiện tuyệt vời cho những “lần đầu”:
- Lần đầu tiên ngồi vào bàn đàm phán một đơn hàng tiền tỷ.
- Lần đầu tiên được giao trọng trách gặp gỡ đối tác quan trọng.
- Lần đầu tiên được mời dự những bữa tiệc riêng tư, sang trọng để “lấy lòng” nhằm thắng thầu.
- Lần đầu tiên được du lịch đến những nơi xa xôi bằng chính tiền mình kiếm được.
- Lần đầu tiên mua cho cha mẹ một món quà giá trị.
- Lần đầu tiên làm từ thiện bằng tiền của mình.
- Lần đầu tiên dẫn người yêu đi ăn một bữa thật ngon…
Và cũng là lần đầu tiên đối mặt với những cạm bẫy tưởng chừng có thể nuốt chửng cả sự nghiệp.
Những trải nghiệm ấy, dù đa dạng và phong phú, đã giúp tôi nếm trải đủ “mùi đời” và tích lũy không ít kinh nghiệm, tài sản. Thế nhưng, có một thứ mà tôi chưa bao giờ có được: sự tự tin từ sâu thẳm bên trong. Làm sao có thể tự tin khi những thứ hào nhoáng tôi có được hàng ngày không đến từ nền tảng kiến thức vững chắc hay việc làm đúng đắn? “Lẽ ra mày phải là một luật sư,” tôi thường tự nhủ khi ngồi trước đống máy móc cơ khí mà mình chẳng biết gì, nhưng vẫn phải cố tỏ ra am tường để giữ “thần thái”. Tôi phải dùng những “mánh khóe” để vượt qua những thử thách từ những người công nhân luôn chực chờ tôi mắc sai lầm, bởi họ nghĩ rằng khoản thu nhập “kếch xù” đó đáng lẽ ra phải thuộc về họ – những người thực sự sử dụng những món hàng tôi mua.
Bên trong đã vậy, bên ngoài cũng chẳng khá hơn. Những kẻ hàng ngày tung hô, bưng bê tôi, mục đích chính vẫn chỉ là để thắng được gói thầu. Tôi thừa hiểu, ngoài những chức danh này ra, tôi chẳng có gì để tự hào, để người ta kính nể. Tất cả, chỉ là hư ảo. Hơn hết, cái chức danh này cũng chẳng phải của tôi. Nó là của ông chủ, ông ta chỉ trao cho tôi tạm thời, và có thể lấy lại bất cứ lúc nào. Khi đó, tôi sẽ là ai?
Tệ hơn, nhà máy cách trung tâm TP.HCM 60km. Làm việc 6 ngày một tuần, chỉ nghỉ Chủ Nhật, nhưng thời gian đi lại về Sài Gòn – nơi có bạn bè và những điều tôi đã gắn bó suốt 4 năm đại học – mất 3 tiếng cả đi và về. Ở nơi đó, chẳng có gì ngoài nhà máy, quán nhậu và karaoke. Hàng ngày, tôi tiếp xúc với một quy trình công việc được thiết lập như một guồng máy, không có chỗ cho sự đột biến hay sáng tạo. Tối đến, tôi thường xuyên tiếp khách bằng những bữa tiệc sơn hào hải vị nhưng chỉ nói về tiền bạc, phụ nữ… qua ngày hôm sau, khi men rượu còn lâng lâng thì những cuộc họp đầy chi tiết kỹ thuật ở nhà máy lại ập đến nuốt chửng lấy tôi. Vì cứ thế, vòng quay đó đã khiến tôi gần như quên mất những gì mình từng đam mê.
Trong những dịp gặp gỡ người thân hay bạn bè, tôi luôn là trung tâm của những ánh nhìn ngưỡng mộ. Sự giàu có quá nhanh của tôi được gắn mác “thành công”. Tôi luôn tỏ ra như thế. Tuy nhiên, tôi biết rằng, đó không phải là sự thật. Nhìn vào những người bạn học năm nào, giờ đây sau 3 năm làm nghề, họ đã rất vững chãi về kiến thức và thực tiễn. Còn tôi? Tôi có gì ngoài những “mánh khóe” và thủ thuật học được từ những con buôn, những người lao động phổ thông ở nhà máy luôn thích nói về tiền và lợi ích? Tôi tự hỏi: “Rồi mày sẽ chết dần chết mòn, chết như vậy sao?” “Ý nghĩa của cuộc sống có phải là kiếm tiền?“
Tất nhiên là không. Tôi thừa biết vậy, nhưng để từ bỏ những thứ đang có thật sự không dễ dàng, đặc biệt khi đó là điều mà nhiều người mơ ước. Để từ bỏ một hiện tại như vậy, cần một sự dũng cảm. May mắn thay, tôi không phải là kẻ hèn nhát.
Quyết Định Đổi Thay: Từ “Lạc Lối” Đến “Tái Định Vị”
Một ngày giữa tháng 5 năm 2017, không một sự kiện đặc biệt nào xảy ra, tôi đã đưa ra quyết định. Đến giờ, tôi vẫn không hiểu rõ vì sao lại là ngày hôm đó. Thật sự không có gì đặc biệt cả, chỉ là đã quá đủ rồi. Tôi biết mình không thể chịu đựng hơn được nữa. Và tôi đã nộp đơn từ chức. Đó là ngày 17/04/2017, tròn 5 năm kể từ ngày tôi đến đó, không hơn không kém.
Những tháng đầu sau quyết định ấy, tôi khá thoải mái và thư giãn với quỹ thời gian mới của mình. Được đi du lịch nhiều hơn, gặp gỡ bạn bè nhiều hơn và làm những điều mình thích. Tuy nhiên, những nơi muốn đi và những người muốn gặp rồi cũng vơi dần. Ba tháng sau là khoảng thời gian tồi tệ nhất. Tôi bắt đầu thấy nhớ những thứ đã từng quen thuộc. Con người ta thực sự đau khổ nhất khi có quá nhiều thời gian nhưng không có việc gì để làm cả. Đã có lúc tôi hối hận về quyết định từ bỏ của mình.
Nhưng không quá lâu, tôi đã tìm lại được mục tiêu. Tôi biết rõ nhất vì sao mình từ bỏ. Ba tháng qua, tôi đã bị lạc lối bởi sự hưng phấn quá độ khi được tự do. Tôi bắt đầu với việc học thêm kiến thức mới và trau dồi lại những thứ đã bỏ lỡ. Việc đầu tiên là học để thi lấy chứng chỉ hành nghề luật sư – điều mà tôi luôn ao ước…
Kiến Thức Là Ánh Sáng, Trải Nghiệm Là Con Đường
Nếu bạn không có tiền, ba bữa ăn sẽ trở nên khó khăn. Khi có tiền, bạn ăn đầy đủ hơn. Khi giàu có, bạn ăn ngon hơn. Nhưng dù thế nào đi nữa, bạn cũng không thể ăn 4 hay 5 bữa một ngày với đầy sơn hào hải vị. Thật đơn giản nhưng dễ hiểu, đúng không? Cuộc sống này không chỉ là những nhu cầu vật chất. Nó còn là sự thỏa mãn về tinh thần.
Và ngày hôm nay, khi ngồi viết những dòng này, tôi đã thay đổi rất nhiều so với năm 2017. Hai năm sau ngày đó, tôi lấy bằng thủ khoa Tài chính Ngân hàng của một ngôi trường danh tiếng, đồng thời tốt nghiệp khóa đào tạo nghề Luật sư. Hai năm sau nữa, tôi lấy bằng MBA. Đã có những thời điểm, kiến thức làm tôi ám ảnh, ám ảnh bởi sự vĩ đại và đẹp đẽ của nó. Tôi học suốt từ sáng đến tối ở những cơ sở khác nhau. Nhưng đó không phải là tất cả những điều làm tôi tự hào. Mà đó là tôi đã có thời gian để đi nhiều hơn, nghe nhiều hơn và thấy nhiều hơn. Tôi dám bước ra khỏi vùng an toàn, năm 2019 ra Hà Nội để làm cho một ngân hàng, trải nghiệm văn hóa và vùng đất khác. Suốt nhiều năm sau đó, tôi đã đi khắp Việt Nam để làm việc và gặp gỡ những người mới, ở những vùng đất mới.
Tôi bắt đầu học từ thực tiễn nhiều hơn, để kiểm chứng những gì mình đã tiếp thu trong trường. Tôi khám phá ra nhà trường không còn là nơi phù hợp để tôi thỏa mãn đam mê kiến thức. Với nền tảng lý luận và tư duy khoa học đã có, tôi bắt đầu tự nghiên cứu, tự học từ thực tiễn với sự hướng dẫn của “người thầy tuyệt vời” là sách. Không biết tự bao giờ, tôi bắt đầu say sưa với việc đọc sách – điều mà khi còn ở tuổi 18 đôi mươi tôi không bao giờ nghĩ đến. Đối với tôi, kiến thức chỉ có một, không có khoa học xã hội hay khoa học tự nhiên. Tôi luôn tò mò về mọi thứ, cái gì không biết thì tôi học, tự học.
Hiện Tại: Một Phiên Bản “Tâm Hồn” Được Nuôi Dưỡng
Giờ đây, tôi không còn là một anh chàng sinh viên luật mới ra trường với những “mánh khóe” đang cố gắng tồn tại cùng những máy móc kỹ thuật và luôn cảm thấy bất an. Giờ đây, là một giảng viên đại học, tôi có thể nói với bạn về sự tăng giá của đồng đô la liên hệ thế nào đến tình hình Trung Đông. Tôi có thể giải thích cho sinh viên về vòng quay tiền tệ, chu kỳ của nền kinh tế. Tôi hiểu rõ bản chất của công thức E = mc^2 của Einstein hay bản chất lưỡng tính sóng hạt của ánh sáng. Tôi luôn có một phiên bản mô hình chuẩn của vật lý hạt trong đầu. Tôi cũng có thể nói thao thao bất tuyệt về quy trình Marketing của Philip Kotler… Còn về luật ư? Giờ tôi đã là một luật sư dày kinh nghiệm rồi.
Nếu bạn cảm thấy những điều trên là chưa đủ, hãy để tôi kể cho bạn nghe những gì mà tôi đã nuôi dưỡng được trong tâm hồn. Đó là thuyết duyên sinh của Bụt mà tôi đã lĩnh hội được trong cuốn “Đường xưa mây trắng”, là thuyết vô thường trong “Không diệt không sinh đừng sợ hãi”. Tôi hiểu được nguyên nhân sâu xa của cuộc hôn nhân giữa Dương Vân Nga và Lê Hoàn hay những lý do chính làm nên chiến thắng vang dội của nhà Trần trước quân Mông – Nguyên – những điều mà tôi đã tìm được trong cuốn “Sử ta – chuyện xưa kể lại”. Tôi cũng có một cái nhìn sâu sắc hơn về cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh thông qua lời kể của Sơn Tùng trong tác phẩm “Búp sen xanh”. Dù chưa có cơ hội đến Thành Vatican, tôi có một sự tưởng tượng phong phú và đầy nghệ thuật sau khi đọc “Thiên thần và Ác quỷ” của Dan Brown. Và làm sao có thể không kể đến một cuốn sách mà tôi rất thích, những chiến công tình báo lẫy lừng của ông Tướng tình báo Ba Quốc trong cuốn “Ông tướng tình báo và những điệp vụ siêu hạng”. Còn nhiều, nhiều lắm.
Hạnh Phúc Đích Thực: Khi Tâm Hồn Được Làm Điều Mình Thích
Và giờ đây, khi ngồi đây viết lại những dòng này, hơn bao giờ hết tôi cảm nhận một chân lý sâu sắc: hạnh phúc đích thực trong đời không nằm ở số tiền ta kiếm được, mà ở việc ta được sống và làm những điều mình thực sự yêu thích. Cơ thể này cần được nuôi dưỡng đủ đầy, nhưng tâm hồn cũng vậy – nó khát khao được lấp đầy bằng kiến thức, trải nghiệm và những giá trị nhân văn. Hơn ai hết, tôi hiểu rằng hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống không bao giờ dễ dàng. Nó đòi hỏi sự dũng cảm để buông bỏ những điều hào nhoáng, sự kiên trì để học hỏi không ngừng, và sự thấu hiểu để nhận ra đâu mới là giá trị vĩnh cửu. Giờ đây, tôi tìm thấy bình yên trong từng trang sách, trong mỗi bài giảng, trong từng bước chân khám phá những vùng đất mới. Bởi lẽ, cuộc sống này là một bức tranh đa sắc, và chúng ta cần tô vẽ nó bằng những gam màu của cả vật chất lẫn tinh thần, của cả thành công bên ngoài lẫn sự an yên bên trong. Và hơn hết, là những khoảnh khắc chúng ta dành cho những người thân yêu của mình.
Nếu bạn cũng đang trên hành trình kiếm tìm ý nghĩa của riêng mình, đừng ngại ngần bắt đầu. Chia sẻ câu chuyện của bạn với tôi ở phần bình luận, hoặc đơn giản là để lại một lời nhắn – tôi tin chúng ta sẽ tìm thấy những điểm chạm tuyệt vời.
Duy Nguyễn 
Bình luận về bài viết này