Từ “Đường Xưa Mây Trắng” & “Không Diệt Không Sinh Đừng Sợ Hãi”

Có ai đó từng nói, “Đời người như một con đường, mỗi chặng lại có những người đồng hành, đến rồi lại đi, chỉ có bạn là người phải đi hết con đường cuộc đời mình mà thôi.” Nhiều năm trôi qua, tôi càng ngẫm càng thấy ngụ ý này thật thú vị.

Bạn có bao giờ tự hỏi, mình đã gặp bao nhiêu người trong đời chưa? Nếu tính được con số đó, hẳn bạn sẽ giật mình. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên hơn là dù chúng ta gặp gỡ và kết giao với rất nhiều người, nhưng rồi đa số các mối quan hệ đó sẽ qua đi, cuối cùng chẳng còn mấy người ở lại với ta. Nhà Phật có câu, “đến cái thân này rồi cũng sẽ có lúc bỏ ta mà đi.” Xét trên phương diện này, cuối cùng chẳng còn ai hay cái gì ở lại bên ta cả. Đó là quy luật của cuộc sống.

---

Khi Mất Mát Gõ Cửa: Đối Diện Nỗi Đau Và Sự Nuối Tiếc

Tất cả chúng ta, ai cũng ít nhất một lần trải qua cảm giác đau buồn khi mất đi một người nào đó – có thể là người thân, người yêu hay bạn bè. Thật lòng, chúng ta đều có tâm ý muốn nuôi dưỡng và níu kéo những mối quan hệ để chúng lâu dài và bền bỉ. Thế nhưng, sau tất cả, chúng ta đều phải ngậm ngùi thừa nhận rằng: có hợp thì sẽ có tan, có sinh ắt có diệt, gặp gỡ và chia ly là hai mặt của một vấn đề mà thôi.

Chúng ta lại thường hay nuối tiếc những gì đã trải qua, và thường có cảm giác tội lỗi về phía mình. Chúng ta hay nói “giá như…”. Giá như chúng ta đã không làm vậy, giá như chúng ta làm tốt hơn, giá như và giá như… Lại nữa, chúng ta thường xem những gì mình mất đi là một đặc ân, một thứ mà lẽ ra chúng ta nên nắm giữ, nhưng lại để vụt mất. Thế mới có câu “mất rồi mới biết quý trọng.” Để rồi, mỗi một mối quan hệ qua đi, chúng ta dằn vặt, đau khổ, tiếc nuối…

---

Giải Thoát Khỏi “Lỗi Anh Hay Lỗi Tôi?”

Nhưng nếu bình tâm mà nghĩ, trên con đường chúng ta đi, có những lúc chúng ta đi chung với một ai đó, phải chăng họ đến với ta, hay họ chỉ đang đi trên con đường của riêng mình mà thôi? Một cách khéo léo, tạo hóa sắp xếp đoạn đường của họ và ta trùng lặp với nhau, trong một hạn định. Cho nên khi hết thời hạn thì như cánh chim trời, mạnh ai nấy vỗ cánh bay. Đó là lúc hết duyên. Chẳng phải vì ai hay điều gì cả.

Vạn pháp do duyên sinh, vạn pháp do duyên diệt

Chúng ta thường bận lòng tìm kiếm xem nguyên nhân của những sự rạn nứt là gì? Lỗi anh hay lỗi tôi? Rồi đến lúc sẽ nhận ra rằng, chẳng là quan trọng nữa. Chúng ta chỉ là đang sống cuộc đời của mình mà thôi. Mỗi người đều đang cố gắng làm điều tốt nhất cho bản thân mình. Lỗi lầm không phải bao giờ cũng là nguyên nhân của vấn đề. Một nhà kinh tế học đã nói, “khi tất cả mọi người cố gắng đạt lấy lợi ích tốt nhất cho mình, xã hội sẽ tốt đẹp hơn.” Do đó, đừng trách một ai khi họ chỉ đang cố gắng đi trên con đường của họ mà thôi.

---

“Không Diệt Không Sinh”: Chìa Khóa Buông Bỏ

Đường đời nào có dễ đi. Trên con đường ấy, bạn không được lựa chọn quay trở lại. Xét ở điểm này thì đời người giống như một dòng thời gian hơn là con đường. Trong một bộ phim nổi tiếng gần đây, có một câu nói đầy tính triết lý mà có lẽ đa số người xem sẽ không kịp để tâm đến: “Khi bạn trở về quá khứ thì tương lai đã là quá khứ.” Câu này có đại ý là, chúng ta mãi mãi không thay đổi được những gì đã xảy ra. Do đó, hãy vui vẻ mà chấp nhận những chuyện đã xảy đến với mình. Đó cũng là cách để buông bỏ, nhẹ nhàng.

“Khi bạn trở về quá khứ thì tương lai đã là quá khứ.”

Vạn sự tùy duyên. Dù muốn dù không, thì duyên sinh rồi duyên sẽ diệt. Lại nữa, đôi khi sự mất là còn mãi. Có những lúc chúng ta phải bỏ đi để giữ lại. Bỏ đi, không phải vì không muốn hay không cần. Không phải vì lỗi lầm hay giận hờn. Đơn giản chỉ là đã đến lúc. Giống như trăng tròn lại khuyết, mặt trời lên cao thì ắt sẽ đến lúc chiều tàn. Nếu cố gắng níu giữ, chỉ nhận lại điều tệ hại hơn mà thôi.

Cuối cùng rồi, chẳng có gì là mãi mãi. Đó là triết lý vô thường mà Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã khai mở rất rõ trong tác phẩm “Không diệt không sinh đừng sợ hãi”. Thầy dạy rằng, sự sống và cái chết chỉ là những khái niệm, là sự biểu hiện và không biểu hiện của vạn vật. Hiểu được điều này, chúng ta sẽ không còn sợ hãi trước sự chia ly, mất mát, vì biết rằng mọi thứ chỉ đang chuyển hóa.

Triết lý này cũng được lồng ghép một cách dịu dàng trong “Đường xưa mây trắng”, khi Thiền sư Thích Nhất Hạnh kể lại cuộc đời Đức Phật – một cuộc đời với những hợp tan, những bài học về chấp nhận và buông bỏ.

Nên biết như vậy và đừng cố chấp trong bất cứ điều gì sẽ làm cho tâm mình thanh thản, nhẹ nhàng hơn. Đến và đi là lẽ đương nhiên…

Chư hành vô thường
Thị sinh diệt pháp
Sinh diệt diệc vĩ
Tịch diệt vi lạc

Cảm nhận của bạn về hai cuốn sách này như thế nào? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé!