Ma Thiên Lãnh – rừng, mưa và tuổi trẻ chưa biết sợ.
Núi Bà Đen và cung đường Ma Thiên Lãnh
Chuyến leo núi diễn ra vào một ngày mưa tháng Bảy, đúng mười năm trước.
Khi đó, cái tên “Ma Thiên Lãnh” vẫn còn xa lạ với phần lớn người đi du lịch. Không có chỉ dẫn, không có bản đồ vệ tinh, càng không có những bức ảnh check-in hay bài review hướng dẫn cụ thể như bây giờ. Tất cả chỉ là lời rỉ tai nhau: nếu muốn một cung leo Bà Đen thật sự thử thách, hãy đi đường Ma Thiên Lãnh. Bởi trong số các cung đường dẫn lên đỉnh núi Bà Đen, không có con đường nào vừa đẹp, vừa dữ dội, vừa khó đoán như Ma Thiên Lãnh. Không phải ngẫu nhiên mà dân trekking nhiều kinh nghiệm vẫn nhắc đến nó với một thái độ pha lẫn nể phục và dè chừng – bởi đây là cung đường hoang dã, hiểm trở bậc nhất miền Đông Nam Bộ.
Trong các hội nhóm đam mê khám phá. Chúng tôi cố gắng tìm được những chỉ dẫn rời rạc kèm theo lời cảnh báo có phần doạ dẫm. Để vào được Ma Thiên Lãnh, người ta phải vòng ra khỏi khu du lịch chính, đi sâu vào một con đường đất nhỏ, băng qua những cánh rừng còn nguyên vẻ nguyên sinh. Từ đó trở đi, mọi dấu hiệu của du lịch biến mất. Không bảng chỉ đường, không lối mòn rõ ràng. Lối đi là thứ người trước để lại cho người sau – lấm tấm dấu giày trên đất đỏ ẩm, vài cọng dây rừng tạm buộc quanh gốc cây làm điểm bám, hoặc những tảng đá còn dấu rêu bị quệt vội bởi bàn tay người leo trước. Ma Thiên Lãnh không phải là nơi dành cho những ai xem việc leo núi như một chuyến picnic. Cung đường này buộc bạn phải đi rừng theo đúng nghĩa đen: luồn qua bụi rậm gai góc, bám rễ cây để leo lên vách đất dốc, thậm chí bò sát người qua những đoạn đá lớn trơn trượt phủ đầy rêu. Nhiều đoạn phải băng suối, lội qua dòng nước chảy xiết lạnh buốt giữa lòng rừng ẩm. Mỗi bước đi đều phải cẩn trọng. Một cú trượt chân không chỉ là vết thương, mà còn có thể dẫn đến lạc đường hoặc chấn thương giữa nơi không có sóng điện thoại, không có trạm nghỉ chân, và không một ai có thể nghe thấy tiếng gọi của bạn.
Nhiều nhóm từng đi nhầm hướng, bị lạc vào rừng đến tận đêm khuya, thậm chí có người phải gọi cứu hộ trong trạng thái kiệt sức vì đánh giá sai độ khó. Những câu chuyện về rắn, vắt, ong rừng… không phải là sự thêu dệt mà chúng có thật. Chuẩn bị kỹ là điều bắt buộc: giày bám tốt, găng tay, áo dài tay, thuốc chống côn trùng, GPS hoặc la bàn – không có món nào là thừa.
Người xưa gọi nơi này là Ma Thiên Lãnh – cái tên nghe đã lạnh gáy. Có người cho rằng, “Ma” là vì nơi đây từng rất vắng, ít người dám vào. Có người lại tin, vì địa hình hiểm trở, rừng thiêng nước độc, nên người đi lạc hoặc gặp tai nạn mà không trở về cũng không hiếm, khiến nơi đây mang phần âm u, huyền bí. “Thiên Lãnh” – hiểu nôm na là nơi lạnh lẽo giữa trời đất – càng làm cái tên thêm phần gợi cảm giác cách biệt, như một vùng đất không dành cho số đông.
Nhưng chính vì vậy mà Ma Thiên Lãnh có sức hút lạ kỳ. Nó không mời gọi, không ve vãn. Nó ở đó, âm thầm, thách thức. Và những ai dám bước vào đều mang theo một sự tôn trọng nhất định – không chỉ với thiên nhiên, mà với chính giới hạn của bản thân.
Quyết tâm, dũng cảm hay sự ngông cuồng của tuổi trẻ
Chúng tôi đã nghe nói về cái khắt nghiệt, hành xác của rừng Ma Thiên Lãnh và đã có sự chuẩn bị cũng khá kỹ lưỡng cho chuyến này. Nhưng người tính không bằng trời tính, trước ngày khởi hành, dự báo thời tiết báo có áp thất nhiệt đới gây mưa toàn khu vực miền Đông Nam Bộ. Tuy lượng mưa có thể không lớn, nhưng mưa áp thấp thường dai dẳng, rỉ rả cả ngày có thể làm cho việc trekking thêm phần thử thách. Đáng ngại hơn là trong nhóm chúng tôi có một cô gái từ. Sau khi cân nhắc kỹ, cả nhóm vẫn quyết định sẽ thực hiện chuyến đi này, với sự chuẩn bị kỹ hơn và tinh thần quyết tâm cao độ.
Rời Sài Gòn từ tờ mờ sáng. Đến chân núi lúc 7 giờ, trời đã xám xịt. Những giọt mưa đầu tiên bắt đầu từ lúc chúng tôi còn đang gửi xe. Mưa không quá lớn, nhưng kéo dài âm ỉ, khiến không khí nặng mùi đất, lạnh buốt theo kiểu miền Đông Nam Bộ – cái lạnh lẫn bùn, lẫn rừng, chứ không phải gió rét. Một vài chú bộ đội đi tuần gần đó chào chúng tôi, ánh mắt hơi nghi hoặc. Họ không nói nhiều, chỉ bảo: “Trời mưa, leo rừng cực lắm à nghen.”
Chúng tôi không nghĩ nhiều. Thời điểm đó, ai cũng còn trẻ, còn sức, còn cái kiểu ngây ngô cho rằng chỉ cần “chịu cực” là sẽ tới đích.
Cuộc chiến với rừng, mưa, và… với chính mình
Lối vào rừng Ma Thiên Lãnh không có biển báo. Chúng tôi lần theo một con đường mòn mà dân đam mê khám phá đã làm thành lối. Đường đất lởm chởm đá dăm, cỏ tranh cao tới đầu gối. Mưa khiến mặt đất trơn như bôi mỡ. Tuy nhiên, đó vẫn là sự chào đón khá dịu dàng của Ma Thiên Lãnh. Đi được chừng 60 phút, chúng tôi đã qua khỏi khu vực bìa rừng – vốn vẫn là khu những nông dân làm rẫy xung quanh hay lui tới và chính thức bước vào rừng sâu. Những đôi giày trekking nhanh chóng mất tác dụng bởi đường quá đỗi trơn trượt do mưa làm bùn đất nhão nhẹt, rêu phong thì lại được dịp nhớt nháp hơn. Để tăng khả năng bám dính, chúng tôi phải bám vào cành, lá, rễ cây, bò bằng cả hai tay, và nhiều lần trượt ngã sấp mặt.
Rừng ở đây không giống rừng thông Đà Lạt hay rừng Tà Năng – Phan Dũng. Nó hoang, ẩm và gần như không có lối mòn. Cây mọc chen cây, cành vắt ngang, dây leo giăng như mạng nhện. Có những đoạn, chúng tôi phải chui qua một vòm cây rậm rạp đến mức không thấy được bầu trời. Tay bị cào rách vì gai, áo ướt sũng vì mưa và mồ hôi. Bùn đất bám đầy từ gấu quần lên tới vai. Lưng ba lô như đeo thêm đá vì nước ngấm. Những đoạn dốc bắt đầu xuất hiện nhiều hơn. Có nơi, rễ cây to như cổ tay vắt ngang sườn núi trở thành điểm tựa duy nhất. Có nơi, đá lớn phủ rêu trơn nhẫy, chỉ cần lỡ đà là trượt thẳng xuống dưới. Chúng tôi phải hỗ trợ nhau, níu vào bất cứ thứ gì có thể bám được để leo lên từng chút. Mưa thì cứ ngớt rồi đổ liên tục, chưa lúc nào là tạnh ráo hẳn. Có khi những đám mây đen to đùng lướt qua, đi dưới tán rừng giữa trưa mà cứ ngỡ trời đã chập tối vì mây che mặt trời, tán cây che ánh sáng.
Tuy mệt là vậy, nhưng không ai trong nhóm than phiền. Mỗi người một nhịp thở, một nhịp bước. Rừng ướt, người cũng ướt, nhưng không ai lùi lại. Khi bạn đồng hành phía trước quay đầu hỏi khẽ “Ổn không?”, tiếng hỏi ấy giữa rừng sâu nghe gần như là một cái nắm tay vô hình, giúp người phía sau tiếp tục tiến lên.
Lúc đồng hồ nhích dần đến 12h trưa cũng là lúc những “giọt” năng lượng cuối cùng đã bị rừng mưa vắt kiệt. Chúng tôi tìm thấy một hốc đá, dừng lại và bắt đầu bữa trưa đã chuẩn bị sẵn. Chẳng có gì ngoài mấy quả trứng luộc, một ít bánh mì, xúc xích… những thứ gọn nhẹ dễ mang vác nhưng vẫn đảm bảo bổ sung năng lượng. Đang ngồi ăn cùng nhau thì chúng tôi gặp hai cha con người địa phương đang đi bắt ốc núi. Dù mưa, nhưng họ vẫn đi, rất khỏe, tôi cảm nhận được họ khỏe hơn bất kỳ ai trong chúng tôi. Họ dừng lại và trò chuyện cùng chúng tôi, từ họ chúng tôi biết được một thông tin vô cùng quý giá, xóa tan nỗi bất an trong mỗi chúng tôi từ đầu chuyến đi đến giờ, dù không ai nói ra “liệu chúng ta có đi đúng hướng?”. Thật may, chúng tôi vẫn đang trên lộ trình. Đầu năm nay (2015) Rừng Ma Thiên Lãnh này đã từng “giữ chân” một nhóm 20 bạn trẻ suốt một đêm vì mãi vẫn không kiếm được đường ra. Phải đến khi lực lượng cứu hộ vào cuộc mới giải cứu được họ. Đã từng nghe về vị ngon của món ốc núi Bà Đen, chúng tôi mua hai ký ốc với giá 60 nghìn một ký – cái giá giờ nghe có vẻ rẻ, nhưng lúc ấy là cả một phần trải nghiệm đáng nhớ. “Ốc này đem về luộc, khỏi chấm gì cũng ngọt,” người cha bảo.
Sau bữa trưa, chúng tôi tiếp tục leo, càng lúc rừng càng dày, càng về chiều mưa lại càng nặng hạt và cái lạnh của rừng bắt đầu được cảm nhận càng rõ hơn. Càng lên cao, những bãi đá lớn càng nhiều, những tảng đá to hơn hai, ba chiếc xe buýt xếp chồng chéo lên nhau làm chúng tôi vô cùng mất sức. Không có dây an toàn, không có người dẫn đường – chỉ có bản năng và sự đồng lòng. Chúng tôi tay nắm chặt tay nhau, cùng kéo nhau qua những đoạn đầy thử thách như thế…
Phần thưởng xứng đáng
Khoảng 15 giờ chiều, chúng tôi dần thoát ra khỏi những tán rừng. Mưa cũng đã ngớt, chỉ còn lất phất. Trời lạnh, nhưng không rét – cái lạnh khô nhẹ của gió núi, mang theo mùi cỏ dại và lá mục. Và rồi, hình ảnh quen mà lạ bất chợt hiện ra. Những cột tính hiệu vô tuyến của quân đội – công trình nhân tạo mà cứ ngỡ như là lần đầu tiên chúng tôi được nhìn thấy sau một thế kỷ. Chúng tôi nhấc đôi chân đã có phần nhẹ hơn và khoan khoái hơn tiến lên phía trước. Từ một mỏm đá nhô ra phía Tây, khung cảnh mở ra như một phần thưởng dành cho sự kiên nhẫn… Không ai nói lời nào, nhưng chúng tôi biết mình đã chinh phục thành công đỉnh Bà Đen.
Từ trên nóc nhà của miền Nam, toàn bộ hồ Dầu Tiếng hiện ra phía xa – mênh mông, tĩnh lặng, như một tấm gương khổng lồ hắt lại màu trời chiều. Dưới chân núi, ruộng đồng Tây Ninh trải dài tăm tắp. Những cụm mây xám lững thững trôi ngang tầm mắt, thậm chí có lúc trôi dưới chân. Đó là lần hiếm hoi tôi hiểu thế nào là “đứng trên mây” – không phải trong câu chữ, mà bằng mắt thấy, chân chạm.
Không ai nói gì. Có người ngồi xuống đá thở dốc. Có người tháo giày, vắt nước từ đôi tất. Cô bạn gái duy nhất trong đoàn thì nằm bẹp xuống. Tất cả đều ướt sũng, mệt rã rời – nhưng không ai than vãn. Bởi khung cảnh ấy khiến mọi vất vả đều trở nên xứng đáng.
Không ảnh, nhưng ký ức thì không nhòe
Đây có lẽ là chuyến đi có ít hình ảnh lưu lại nhất. Và nếu ai đó khi đọc đến đây đang thấy thất vọng vì thiếu những ảnh minh hoạ chất lượng thì hãy nhớ rằng đó là một ngày mưa rất bận rộn. Hồi đó, điện thoại chưa có chuẩn chống nước như bây giờ. Chúng tôi phải gói máy vào túi nylon, nhét sâu trong ba lô. Chỉ những một vải khoảng khắt nghỉ ngơi hiếm hoi, khi mưa bớt nặng hạt thì mới tranh thủ “tác nghiệp” đôi chút. Vì vậy, chỉ có vài tấm mờ nhòe, chụp vội. Nhưng dù khuôn mặt ai cũng nhễ nhại, bạn không khó để thấy ánh mắt lại sáng lạ thường.
Đoạn kết ấm áp và tròn đầy
Không thể nán lại lâu vì trời đã chuyển dần về chiều và đoạn đường xuống núi vẫn còn nhiều thử thách. Chúng tôi chỉ dám tận hưởng chiến lợi phẩm của mình trong 30 phút rồi phải tức tốc trở xuống. Lần này, chúng tôi chọn cung đường Chùa, đoạn đường ngắn hơn và ít thử thách hơn vì khoảng 1/2 đoạn cuối – khi xuống đến chùa Bà thì phần còn lại sẽ là đường bê tông, có bậc thang để xuống chân núi.
Đến 6 giờ tối, chúng tôi xuống tới chân núi, người rã rời nhưng lòng thì nhẹ. Chúng tôi lại tiếp tục đội mưa cưỡi xe máy về Sài Gòn trong đêm. Về đến Sài Gòn, chúng tôi chia tay nhau vội vã trong tình trạng đều đã cạn kiệt năng lượng. Giờ thì ai nấy đều chỉ mong về nhà và ngả lưng trên chiếc nệm êm ái quen thuộc. Chẳng còn ai nhớ đến một “món quà” mà rừng mưa Ma Thiên Lãnh đã tặng…
Về đến nhà, khi đang lấy đồ ra khỏi chiếc ba lô ướt sũng bùn nước, cô bạn của tôi bỗng cười lên thành tiếng… Đêm đó, trong căn phòng trọ ẩm mốc mùi mưa, tôi và cô bạn được một bữa ốc núi chấm mắm gừng ngon không thể tả. Những con ốc chắc nịt, đầy thịt, luộc lên nóng hỏi. Mắm gừng mới pha cay nồng, thơm lừng. Nhấp một hớp rượu, tôi cảm giác như rừng Ma Thiên Lãnh vẫn hiện diện đâu đây. Trong chén rượu này, trong mùi ốc núi và trong ký ức còn mới nguyên.
Ngoài trời, mưa vẫn cứ rít lên từng hồi, nhưng chén rượu trên tay và người bạn bên cạnh làm cho buổi tối ấy ấm áp hơn bao giờ hết. Quả thật là một ngày mưa tròn trịa.
Giờ đây, đỉnh núi đã khác
Giờ đây, người ta lên đỉnh Bà Đen bằng cáp treo. Mất vài phút, không cần lội suối hay bám rễ. Trên đó có khu phức hợp giải trí, nhà hàng, đài quan sát, và ánh đèn lung linh. Người đến đó nhiều hơn, hình ảnh đẹp hơn, tiện nghi hơn – nhưng không còn cái cảm giác đứng trên mây mà run lên vì lạnh và kiệt sức.
Với tôi, Ma Thiên Lãnh vẫn là một phần ký ức rất riêng – nơi tôi biết thế nào là lội mưa, là leo đá, là trượt ngã và đứng dậy giữa rừng sâu. Mười năm trôi qua, nhìn lại những bức hình mờ nhoè, những người bạn cũ đã lâu không còn liên lạc, nhưng đoạn đường đó vẫn như mới vừa hôm qua. Tuổi trẻ đó hiển hiện sinh động, chân thật hơn bao giờ hết.
Đó là “Tôi đi”. Một tuổi trẻ không có nhiều lần như thế – và cũng không cần nhiều. Chỉ cần một. Một lần đi đến tận cùng mỏi mệt, và thấy mình vẫn còn sống, còn thở, còn dám leo lên.
Kỷ niệm 10 năm – rừng mưa Ma Thiên Lãnh.
Duy Nguyễn 
Bình luận về bài viết này